موضوع کیفیت بنزین تولید داخل یکی از موارد بحث‌برانگیز طی سالیان اخیر بوده است. سخنگویان صنعت پالایش و پخش همواره بر کیفیت تولیدات خود تأیید می‌کنند. اما در سوی دیگر، آمار چشمگیر خرابی خودروهای توربو و مجهز به سیستم تزریق مستقیم سوخت حاکی از کیفیت نازل سوخت داخل دارد. حال به‌نظر می‌رسد این کیفیت حتی مورد قبول دولت فعلی افغانستان نیست؛ چرا که این کشور سوخت خود را از منابع دیگری تأمین می‌کند.

بنابر اظهارات «حمید حسینی»، رئیس اتحادیه صادرکننده‌های فرآورده‌های نفتی: «کشورهای افغانستان و عراق دیگر مشتری بنزین ایران نیستند. این کشورها سوخت موردنیاز خود را از روسیه یا ازبکستان تأمین می‌کنند که کیفیت بالاتری در مقایسه با بنزین ایران دارد. طالبان که از یک سال پیش اختیار امور افغانستان را در دست دارد، استانداردهای واردات بنزین را افزایش داده است. درنتیجه همانند گذشته، هر کالایی با هر کیفیتی توسط آن‌ها مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد. پایین‌بودن کیفیت بنزین تولید داخل در مقایسه با استانداردهای وارداتی افغانستان، سبب عودت محموله‌های صادراتی سوخت به این کشور شده است.»

در گذشته نه‌چندان دور، بخش اعظم بنزین موردنیاز افغانستان از طریق ایران تأمین می‌شد. بااین‌حال سختگیری بیشتر و افزایش استانداردها، سبب شده است تا بنزین کم‌کیفیت تولید داخل در این کشورها نیز مشتری نداشته باشد. البته بنابر گفته رئیس اتحادیه صادرکننده‌های فرآورده‌های نفتی، این بنزین پس از مرجوعی توسط مبادی دیگر وارد افغانستان می‌شود.

راهکارهای حل مشکل کیفیت بنزین داخلی

پایین‌بودن کیفیت بنزین تولید داخل و عدم تمایل مشتریان سابق به خرید آن سبب شده است تا پیشنهادهای دیگری برای مصرف این سوخت ارائه شود. یکی از این پیشنهادها، استفاده از بنزین و گازوئیل تولید داخل به‌جای مازوت در نیروگاه‌هاست. راه‌حل دیگر اعطای مجوز جدید به پالایشگاه‌های کوچک است که بنزین و گازوئیل صادراتی را تولید می‌کنند. براساس اعلام ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، نباید کالایی مشابه بنزین و گازوئیل تولیدی پالایشگاه‌های مادر تولید کرد. بنابراین اگر پالایشگاه‌های کوچک قادر به تولید بنزین و گازوئیل با استاندارد یورو 3 باشند، درصدی از بازارهای صادراتی احیا خواهد شد. بااین‌حال مشخص نیست چه میزان از بنزین و گازوئیل کم‌کیفیت در شرایط ناترازی سوخت، سهم باک خودروهای ایرانی شده است!