سایپا از هر ترفندی استفاده می‌کند تا بر قیمت محصولات خود بیفزاید. این مجموعه با بازی با حروف انگلیسی به دنبال آن است که به اسم محصول جدید، مجوز افزایش قیمت از شورای رقابت بگیرد، ‌البته تاکنون هم موفق عمل کرده است! طی این مدت گروه سایپا هشت مدل سایپا روانه بازار کرده که فرق خاصی با یکدیگر ندارند. ساینا معمولی، ساینا EX، ساینا SX، ‌سایناS، ساینا اتومات، ساینا Sدوگانه سوز، سایناS استاندارد85گانه و ساینا SتیپDA از جمله سایناهایی هستند که متولد شدند و سایپا به‌واسطه تغییر چراغ، نصب چراغ روز و تغییرات جزیی، حداقل 20 میلیون تومان بر قیمت آنها افزوده است.

هر زمان که گروه سایپا می‌خواهد محصولی را گران کند یکی از حروف انگلیسی را انتخاب و به ادامه اسم محصول خود، پیوند می‌زند یا حروف انگلیسی را کنار هم ترکیب می‌کند. چند سالی است که چنین روالی در بین خودروسازان طی می‌شود.

حداقل 42 میلیون تومان افزایش قیمت

فعالان بازار خودرو به «ایران اقتصادی» گفتند که هیچ فرق خاصی بین محصولات ساینا که با اسامی متفاوت عرضه می‌شود، وجود ندارد. موتور همان موتور است و ظاهر خودرو هم تغییری ندارد و حتی در کیفیت هم برتری دیده نمی‌شود. تنها تغییری که می‌توان به آن اذعان داشت اتومات شدن یک مدل ساینا و دیگری نصب چراغ روشنایی در روز یا Daylight است. با اضافه شدن این چراغ، سایپا اسم محصول خود را سایپاS استاندارد85گانه، گذاشته و به‌واسطه این اتفاق خودرو یاد شده حدود 42 میلیون تومان گران‌تر شده است.

گران شدن ساینا طی چند ماه

خودروسازان هر زمان که می‌خواهند موضوع افزایش قیمت را به سرانجام برسانند از سناریوهای تکراری استفاده می‌کنند. ابتدا عرضه خودرو به مردم را قطره چکانی می‌کنند، پرداخت پول به قطعه سازان کاهشی می‌شود، با همراهی قطعه سازان صحبت از افزایش زیان انباشته می‌کنند، ‌قیمت‌گذاری از سوی شورای رقابت و حتی سازمان حمایت را زیر سؤال می‌برند و بعد از آن و به یکباره می‌بینیم که قیمت کارخانه‌ای خودروها تغییر می‌کند؛ اخیراً (روز دوشنبه 8آبان ماه)‌ ۱۴ محصول سایپا گران شد که در بین این خودروها برای چندمین بار در سال‌جاری ساینا، ‌گران شد.  شورای رقابت، عنوان می‌کند با توجه به مستنداتی که خودروساز ارائه می‌کند، قیمت خودروها را بازنگری می‌کند، اما این سؤال وجود دارد که شورای رقابت تا چه حد خوداظهاری خودروسازان را راستی آزمایی می‌کند؟

بهانه آپشن برای گران‌فروشی

احمد مقدم نیا، فعال بازار خودرو به «ایران اقتصادی» گفت: افزایش قیمت خودرو در بازار به جهت تغییر قیمت کارخانه‌ای محصولات سایپا و ایران خودرو است. زمانی‌که بازار می‌خواهد به آرامش برسد، می‌بینیم که خودروسازان قیمت‌ها را دستکاری می‌کنند.

او افزود: از ابتدای سال‌جاری بیش از چهار بار قیمت انواع خودروها با بهانه‌های مختلف افزایش پیدا کرده است. اگر خودروسازان حداقل در نیمه اول سال قیمت‌ها را ثابت نگه می‌داشتند، قیمت خودرو در بازار با سرعت ریزش پیدا می‌کرد. لذا به نظر می‌رسد خودروسازان برای آنکه قیمت خودرو در بازار کاهشی نشود، فروش محصولات خود را کاهش دادند و همچنین در فاصله یک الی دو ماه قیمت‌های کارخانه‌ای را بالا بردند. فعال بازار خودرو گفت: وقتی قیمت ساینا در کارخانه گران می‌شود، ‌طبیعی است که در بازار، قیمت‌ها جهش پیدا کند. لذا امیدواریم سیاستگذاران مسیری را در پیش بگیرند که خودروسازان به بهانه‌های مختلف و به خصوص اضافه کردن آپشن، قیمت‌ها را بالا نبرند.

روند غیرمنطقی قیمت‌گذاری

روز گذشته نیز در رسانه‌ها آمد که شرکت خودروسازی سایپا لیست قیمت ۱۴ محصول خود را اعلام کرد که با بررسی سوابق افزایش قیمت کارخانه این خودروها مشخص می‌شود قیمت برخی خودروها از مردادماه امسال تا کنون به طور میانگین هر ماه دو تا سه بار افزایش داشته است. خودرو ساینا S از جمله خودروهایی است که در لیست افزایش قیمت سایپا به چشم می‌خورد، این خودرو برای چندمین بار است که افزایش قیمت دارد.
طبق لیست اعلامی سایپا، قیمت ساینا S با استانداردهای ۸۵ گانه حدود ۲۷۹ میلیون تومان است که تا رسیدن به دست مشتریان با در نظر گرفتن سایر هزینه‌ها به بیش از ۳۳۰ میلیون تومان می‌رسد.

در مردادماه قیمت این خودرو ۲۴۸ میلیون تومان بود که طی چهار ماه و در هفت مرحله افزایش قیمت، به ۳۳۰ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی نزدیک به ۳۳ درصد و حدود ۸۲ میلیون تومان افزایش قیمت در چهار ماه ثبت شده است.

بر اساس این لیست، قیمت ساینا S در مردادماه با قیمت ۲۴۸ میلیون تومان بود که در شهریور ماه ۶ میلیون تومان، در ماه مهرماه حدود ۴۷ میلیون تومان و در ماه آبان ماه ۲۹ میلیون تومان افزایش قیمت داشته است. ضمن اینکه این رقم، قیمت خودرو کارخانه‌ای است و قیمت این خودرو در بازار بیش از این قیمت به فروش می‌رسد. شرکت سایپا به تعداد حروف انگلیسی و ترکیب آنها، خودرو ساینا با مدل و تیپ SX و EX، ساینا S، ساینا پلاس یا همان ساینا آپشنال و ساینا G تولید کرده است. هر چند این مدل‌ها تفاوت چندان چشمگیری با یکدیگر ندارند، ولی به بهانه آپشن‌ها شاهد افزایش قیمت هر کدام از این مدل‌ها در بازار هستیم.

عطش خودروسازان برای افزایش قیمت

محمدحسین احدی، ‌کارشناس صنعت خودرو به «ایران ‌اقتصادی» گفت: در خصوص وضعیت پیش آمده در صنعت خودرو دو دیدگاه وجود دارد؛ یک آنکه به صورت کلی سیاستگذاران از مبحث قیمت‌گذاری خارج شوند و هر گونه قیمت‌گذاری را بر عهده خودروساز بگذارند که عملاً عرضه و تقاضا تعیین کننده قیمت‌ها خواهد شد. موضوع دیگر آن است که شیوه فعلی دنبال شود؛ یعنی قیمت‌گذاری خودرو توسط شورای رقابت یا سازمان حمایت انجام شود. بر این اساس شورای رقابت و سازمان حمایت با پایش و بررسی مستندات خودروسازان، قیمت‌ها را بررسی کنند و در صورت نیاز قیمت‌ها تغییر کند. اما این شیوه مشکلاتی دارد.

او افزود: یکی از بزرگترین مشکلات این حوزه، ‌میل بی‌پایان خودروسازان برای افزایش قیمت است. خودروسازان برای آنکه بهره‌وری پایینی دارند و ماشین‌آلات آنها قدیمی و فرسوده است، نمی‌توانند خودرو با قیمت مناسب تولید کنند از همین رو زیان انباشته آنها افزایش پیدا می‌کند و در نهایت می‌بینیم که چرخه زنجیره تأمین خودرو به سبب کمبود نقدینگی خودروسازان فلج می‌شود.

این کارشناس صنعت خودرو گفت: برای آنکه صنعت خودرو از چالش‌ها عبور کند و همچنین خودرو با قیمت مناسب به دست مردم برسد، باید موضوع واردات خودرو با سرعت بیشتری دنبال و پیگیری شود. از سال 1397، خودروسازان یکه‌تاز بازار شدند و هر آنچه که خواستند محقق شده است لذا با عرضه خودروهای وارداتی در بازار، ‌می‌توان بازار خودرو را رقابتی کرد. این امر فرصت سودجویی خودروسازان را سلب می‌کند و اجازه می‌دهد که خرید خودرو برای مردم آسان‌تر شود.

او گفت: در کجای دنیا با تغییر اسم خودرو یا اضافه و کم کردن حروف انگلیسی، ‌بر قیمت خودروها میلیونی افزوده می‌شود. شرایط فعلی گویای آن است که خودروسازان برای جبران زیان انباشته خود که ناشی از عدم بهره‌وری است به سمت چنین رفتارهایی حرکت می‌کنند. این موضوع بشدت باعث آزار مردم شده است. حتی نمایندگی خودروسازان هم نمی‌دانند که این حروف انگلیسی چه معنایی دارد و خودروها چه تغییراتی داشته است. لذا عدم توضیح باعث می‌شود مردم بیش از گذشته حس کنند گرانفروشی از سوی خودروسازان صورت می‌گیرد.